viernes, 24 de octubre de 2014

O meu entorno persoal de aprendizaxe 2.0


E curioso como, se nos paramos a reflexionar sobre o uso que lle damos as ferramentas 2.0, nos damos conta da morea delas das que case que nos sería imposible prescindir. Así mesmo, esta reflexión nos permite analizar os nosos puntos fortes e débiles na nosa estratexia comunicativa.

Na imaxe que vos deixo a continuación pretendín reflexar o meu PLE 2.0 clasificando as ferramentas non por uso exclusivo, senón polo uso mais frecuente que eu lles dou.

Xa sabedes, o importante non é memorizar a información, senón saber ónde atopala.



miércoles, 22 de octubre de 2014

Reflexionando sobre o PLE: Aprender a aprender na era dixital

          “Un PLE é o conxunto de ferramentas,fontes de información,conexións e actividades que cada persoa emprega de forma asidua para aprender.(Adell y Castañeda,2010,pag. 23)

Ata non fai moito os entornos de aprendizaxe eran semellantes para todo o mundo, e remataban una vez se dese por finalizados o período de educación formal (uns antes,ao rematar as ensinanzas obrigatorias e outros máis adiante finalizados estudios superiores).Estes constaban de ferramentas, (un aula, unha pizarra, un pupitre…) fontes de información(profesores e libros) e conexión e actividades ( exames e avaliacións)comúns.



Hoxe en día o panorama é diferente, existen outros tipos de formación ademais da formación regrada, as novas tecnoloxías poñen a disposición de todo o mundo infinidade de información,recursos e ferramentas, e a aprendizaxe non queda restrinxida ao período escolar, senón que me promove a formación permanente.
Vivimos na época perfecta para ser autodidacta, onde cada un pode crear o seu propio aprendizaxe,podemos seleccionar material e xente que nos resulten interesantes sen interpoñerse barreiras físicas nin temporais e ademais podemos compartir o aprendido, todo iso  de forma sinxela, e en moitos casos gratuíta. É decir, creamos o nosos propios entornos de aprendizaxe.Entornos personalizados con infinidade de recursos, pero entornos que debemos xestionar e sobre os que debemos reflexionar.



Ao longo de este año fun coñecendo unha gran cantidade de ferramentas que podo sumar ao meu propio PLE. Velaquí as que máis emprego,máis me gustan e coas que máis cómoda me sinto.

Entre elas destaco as que me permiten buscar a información que preciso de forma fácil e cómoda, que me axudan a xestionar o meu tempo (como o sistema de RSS), a atopar múltiples explicacións variadas sobre un mesmo tema(ex. Slideshare) ou me poñen en contacto con distintas persoas configurando a miña networking.

E por outra banda, ferramentas que me permiten manipular a información atopada, traballala,compartila e transformala en coñecementos (aprendemos o 90% da información que elaboramos ou lle explicamos a outros )

Non obstante un PLE, non se trata de un entorno ríxido ,senón que permite a súa adaptación ás distintas situacións e a súa evolución no tempo enriquecéndose a medida que crecemos no noso aprendizaxe, e que tamén aumentan as nosas competencias dixitais e a nosa rede de contactos.

martes, 21 de octubre de 2014

Reflexión individual sobre o módulo 2

“ Un orientador laboral debe (se non quere tolear) ter habilidade e axilidade na procura de fontes de información fiables, así como a capacidade de actualizarse e adaptarse a un contexto tan cambiante e comprometido como no que se desenvolve a orientación laboral”




Continuamos avanzando no curso, e rematando o Módulo 2,  no que afrontamos o estudio do marco Persoal do Orientador Laboral, toca facer outra pequena reflexión sobre o tratado nestes  5 últimos temas, e nada mellor que retomar o punto no que rematei a útima vez traballando sobre as habilidades dun orientador laboral. (podedes ver a miña antiga entrada pinchando aquí) 


Nestas últimas semanas definimos as orixes da orientación laboral, e as funcións e competencias que deben desenvolver os e as orientadores e orientadoras.
Tamén falamos en profundidade das competencias comunicativas reflexionado sobre as técnicas que debemos por en marcha para levar a cabo unha comunicación eficaz  e das barreiras que nos podemos atopar e que dificultan os procesos comunicativos.
Relacionadas con estas, tamén se lle dedicou un tema ás competencias sociais coas que todo orientador debe contar.

Se ben o ámbito específico no que cada un desenvolve a súa actividade laboral,así como as características da poboación á que cada orientador ou orientadora presta os seus servizos, van a ser o que máis directamente afecte ás competencias e habilidades que cada un deberá mostrar de forma máis habitual no seu día a día (principios de flexibilidade e individualización) recoñecemos unhas serie de habilidades indispensables para que cada un de nós realice o seu traballo de forma competente.Na seguinte presentación tratase este tema.





Por outra banda un orientador debe levar acabo diversas actividades e polo tanto acarear unha badaxe de coñecementos ampla, algúns exemplos son:
  • O dominio de técnicas de psicoloxía clínica e terapia psicolóxica, coñecemento nos procesos de toma de decisións e das habilidades sociais para a comunicación.
  • Consciencia das metodoloxías didácticas para presentar técnicas de acceso ao emprego e autoemprego
  • Coñecemento da lexislación,normativa específica e recursos sobre emprego,prestacións,fiscalidade, asi como unha boa rede de networking e competencias para o traballo colaborativo e a procura de ligazóns
  • Análise dos perfís profesionais, prospección de emprego e deseño de programas de inserción laboral
  • Actualización permanente
  • Manexo das tecnoloxías da información e a comunicación.
Sen duda son moitas tarefas, e cada unha de elas leva o seu tempo, por iso debemos coñecer tódos os recursos que temos ao noso arredor e nos permiten a optimización do tempo e os esforzos.

 A este respecto as TICs nos ofrecen grandes vantaxes, en canto á permitirnos a comunicación entre persoas sen ter que desprazarnos, ao pór ao alcance da nosa man infinidade de información e coñecemento, e ao darnos ferramentas para xestionar e relacionarse con toda esa información de  modo que podemos aproveitar ( e contribuír) a intelixencia colectiva.

Sen embargo non debemos olvidar que o uso das novas tecnoloxías deben  supoñer unha mellora no noso desempeño profesional en tanto que nos aporta ferramentas para simplificar e facilitarnos as labores e deste xeito poder adicar máis tempo ao obxectivo principal da orientación laboral: Ás persoas

viernes, 17 de octubre de 2014

Reflexión grupal módulo 2 - Comunicación en crise




REFLEXIÓN GRUPAL MÓDULO 2


Durante o relatorio de Fernando Aguilar-Galindo Ávila “Desenvolvemento de competencias comunicativas” puidemos analizar a importancia da competencia comunicativa no desenvolvemento profesional dos orientadores laborais.
En base a isto analizamos a importancia da comunicación non verbal (posturas, acenos...) fronte á verbal (linguaxe proactiva vs. reactiva) e a importancia que a comunicación interpersoal ten na nosa función coma orientadores, destacamos como elemento fundamental o feedback ou retroalimentación.
Nesta comunicación interpersoal, vs. comunicación impersoal, temos que ter en conta  elementos coma as barreiras comunicativas, o ambiente, a coherencia da mensaxe, a percepción do receptor, as vías que empregamos e a aptitude que adoptamos entre outros elementos.
O feedback comunicativo será eficaz cando se dean as seguintes pautas: que sexa aplicable (comportamento susceptible de modificación), neutro (descritivo, non valorativo), oportuno (cándo e cómo sexa preciso), solicitado (non imposto), obxectivo (claro e sen evasivas), directo (facerse persoalmente), específico (non abstracto) e comprobado (cunha retroalimentación que asegure a comprensión).
Todas estas habilidades comunicativas van ter unha importancia fundamental no que queiramos transmitir, polo que o adestramento delas pode sernos moi útil e, en ocasións, evitarnos moitas horas de traballo.

O tempo que invirtamos en traballar e potenciar as nosa habilidades comunicativas non nos vai server só para o noso labor profesional senón que é de capital importancia en todos os ámbitos da vida.
Vexamos un exemplo de actualidade onde quedan reflectidos os aspectos indicados:


Comunicación en crise

O inicio do módulo 2 do Posgrao de Orientación Laboral veu a coincidir coa crise sanitaria do ébola, polo que mentres nos relatorios estabamos a falar da importancia da comunicación, podiamos ver nos medios como esta comunicación adquiría unha capital importancia no afrontamento desta crise sanitaria ate converterse nunha crise comunicativa.
Esta crise comunicativa que se xerou en torno ó ébola, e máis concretamente no primeiro caso de contaxio fora de África, vai moito mais alá da rolda de prensa da ministra de sanidade e dos inoportunos comentarios do conselleiro de sanidade da Comunidade de Madrid. Pero, ¿cómo un problema comunicativo pode chegar a xerar una sensación xeralizada de desinformación e confusión?
Son varios os factores que vimos durante os relatorios de Fernando Aguilar-Galindo e que explican claramente a problemática que se produciu á hora de xestionar esta crise:


1.- Liderazgo comprometido (a rolda de prensa):
Qué fallou nos tres pasos dun bo líder?
- Crer. Na rolda de prensa pretendíase transmitir una boa coordinación entre as distintas autoridades, coa ministra coma líder da mesma. Sen embargo, na propia rolda de prensa quedou de manifesto que non existía comunicación entre as distintas administracións, nin sequera dentro do propio gabinete. A ministra non cria na mensaxe que estaba a transmitir xa que non era unha mensaxe real. Destacar tamén que esto se facía moi evidente na sua linguaxe non verbal.
- Querer. Ante a denuncia por parte da oposición e dos colectivos sociais de falta de información, decídese convocar una rolda de prensa multitudinaria, liderada pola ministra de sanidade, cuxo obxectivo era transmitir calma e serenidade, así como a sensación de que o goberno tiña a crise baixo control. Non se fai porque se queira facer senón pola imperanza da situación.
- Poder. Durante a rolda de prensa quedou patente a debilidade deste liderazgo, comezaron a sair á luz diferentes portavoces sanitarios e o mismísimo conselleiro de sanidade da Comunidade de Madrid, cunhas inoportunas declaración.
A falta de liderazgo fixo perder a confianza de moitos cidadáns no equipo que estaba fronte a esta crise, ate o punto que o propio presidente do goberno veuse na necesidade de apartar á ministra para poñer no seu lugar a unha persoa con moita máis destreza comunicativa e unha grande capacidade de liderazgo, así como nombrar una nova comisión de expertos.


2.- Falta de empatía: o pouco apoio á enfermeira e as críticas ós sanitarios, chegando incluso os entonces portavoces oficiais, conselleiro de sanidade, a acusar á auxiliar de enfermería de mentir. A empatía que os cidadáns mostramos choca frontalmente coa resposta dos organismos oficiais.


3.- Ausencia de feedback eficaz: partindo só da análise dos medios online do ministerio de sanidade, comprobamos que este feedback tería cumprido todos os requisitos para falar dun feedback eficaz:
- Solicitado e oportuno: os cidadáns estaban a demandar información e estábanse a xerar bulos e noticias faltas que ninguén desmentía.
- Neutro: non se aportar datos en tempo real nin sobre a paciente, nin sobre as medidas do goberno, nin sobre os protocolos a seguir en cada momento. As redes sociais do ministerio de sanidade limitáronse a informar da convocatora de prensa.
- Aplicable: o perfil de twitter do ministerio de sanidade conta con 80000 seguidores, e a esas 80000 persoas só se lles informou da convocatoria de prensa.
- Obxectivo, directo e específico: Finalmente o goberno crea un perfil en twitter @info_ebola_es.
- Comprobado: o perfil @info_ebola_es acada os 9500 seguidores nas primeiras horas de existencia.


Pero, qué estaba a facerse mal en todo isto?
- Mensaxe clara: O goberno debería ter creado unha mensaxe común e consensuada. A claridade da mensaxe, con toda a información dispoñible exposta de xeito transparente e veraz tería evitado o alarmismo.
- Portavoz experto: Unha boa elección do líder tería evitado que xurdiran voces dispares e desafortunadas e tería transmitido a sensación de control e evitaría que os cidadáns pasasen do desconcerto á indignación.
- Escoita activa á familia: Debería ter sido o goberno o que informase á familia da infectada e ter falado cos grupos de interese para evitar a alarma social.
- Empatía cos afectados: Neste eido faltou un achegamento dos membro do goberno ós médicos, veciños, e afectados varios. O goberno percibiuse coma extraño e non empático coa situación que estaban a vivir.
- Reforzar e retroalimentar: Esto poderíase ter feito aproveitando o potencial das redes sociais. Poderíase ter creado un canal de información directa sobre o tema, podendo evitarse bulos e xerar un punto de información para que a xente puidese facer as súas preguntas solventando as preocupacións e sospeitas que pudiera ter.


Unha vez máis, nesta crise comunicativa podemos comprobar que en moitas ocasións a percepción que se ten das cousas é moito máis importante que a cousa en sí mesma. E dicir, que si se percibe coma moi grave, convértese en mais grave se cabe. E é función do emisor transmitir a información de xeito claro e veraz para que isto non suceda.







domingo, 12 de octubre de 2014

REFLEXIÓN GRUPAL MÓDULO 1

O emprendemento ¿unha solución a longo prazo?


Ultimamente estamos a ser bombardeadas/os con programas para o fomento do emprendemento, a nivel autonómico, a nivel estatal, emprendemento para xóvenes, ninis, emprendemento para mulleres, empredemento para maiores de 45… 


Un dos temas propostos neste primeiro módulo de conceptualización da orientacón laboral é precisamente este, o emprendemento, na sesión presencial falouse da posición que ocupa Galicia (e España) en canto a actividade emprendedora se refire, nos beneficios sociais da creación de empresas, falouse tamén do proceso do emprendemento, da idea, da persoa emprendedora e finalmente do plan de empresa.

Agora nós si que temos unha explicación para tal despliegue de recursos en canto a charlas, formación, e propaganda para o emprendemento. Non obstante, tamén coñecemos a opinión popular e xeneralizada: “Que emprendan eles”

Non vivimos nunha sociedade emprendedora, e iso hai que telo en conta. Polo que cando falamos de emprendemento para o impulso da economía e como remedio para o desemprego non se debe esquecer que se trata dunha solución a longo prazo que esixe un cambio de mentalidade, e esta é una das tarefas máis difíciles que existe.

Todavía temos uns referentes laborais paternos/maternos fundados en persoas que traballaron duramente, pero que sempre se adicaron ó mesmo, e xa dende moi novos. Moitos acabaron creando un negocio que lles deu autoemprego pero sen ningunha experiencia previa de empresarios/as, conseguindo un traballo que lles dese para vivir, a conta de invertir horas incesantes para sacar a diante as súas familias. 

Como consecuencia das propias vivencias eses pais e nais desexaron para os seus fillos e fillas unha boa formación, estudos universitarios, que lles permitirán acadar un “emprego mellor”, e que idealmente se converteran en funcionariado.
E esta é a situación actual, xente que rematou prematuramente os estudios e se atopa descualificada, e xente sobrecualificada, agora si, todos e todas desempregadas.

Como vimos no módulo de Iniciativas emprendedoras como forma de acceso ao mercado laboral, correlaciónanse diferentes razóns para explicar  a desmotivación para emprender:
  • As barreiras mentais levantadas debido á falta de valoración social do empresario. 
  • Falta de ideas de negocio
  • Falta de coñecemento do sector
  • Falta de formación específica para emprender
  • Falta de financiamento
  • Falto de valentía (medo ao fracaso) Os beneficios sociais da creación de empresas:
  • Transfórmase o modelo produtivo 
  • Créase emprego e aumenta a competitividade
  • Créase riqueza e benestar social
Polo que deducimos a necesidade de educar as novas xeración para o autoemprego, sobretodo alimentando a autoestima a autonomía, a toma de iniciativas e a innovación desde o sistema educativo.

¿Pero qué é o que se pode facer a curto prazo?  
Entendemos que a curto prazo as actuacións deberían enforcarse na formación, e sobre todo ao financiamento. 
Pero ¿qué tipo de formación se dá dende as Universidades sobre emprendemento? e ¿É posible emprender dende a Universidade? a resposta probablemente sexa que, non se trasmite o valor de emprender, nin se está dando a formación necesaria, nin todas as universidades contan cos mesmos programas e infrastructuras para emprender. Ben é certo que moitas contan con oficinas ou organismos específicos adicados a promover iniciativas emprendedoras. 

¿É isto suficiente para crear unha sociedade emprendedora? Sen a implicación suficiente por parte do sistema educativo e en especial das universidades que están a formar ao texido probablemente máis preparado para o mercado laboral, non se conseguirá o cambio preciso para poder crear un texido empresarial sólido no noso País.

Ó mesmo tempo vemos como todo o potencial que existe no noso país, conseguido coa inversión do Estado, se está a desperdiciar e está buscando noutros países as oportunidades que non se atopan en España. 

Mentres aquí, se crean medidas para emprendemento marcadas dende Europa, que por ser insuficientes para conseguir os cambios que precisamos, ou porque non se axustan as necesidades reais que vivimos, acaban sendo un parche, que en moitos casos teñen como fin enmascarar unhas cifras sobre o número de persoas desempregadas, e así seguir coutando o malestar xeral no que se atopa a poboación.

O certo é que a pesar da crise, e de que atopar un emprego case se convirte nun soño, o número de persoas que emprenden non mellorou. 

Como vimos na sesión con Fernando Luis Agulló Real a crise provocou unha reducción de emprendemento en España. Xa con anterioridade á Crise a tasa de Emprendemento era baixa en España e máis baixa aínda en Galicia.

As novas iniciativas non están a compensar este cesamento. A tasa de emprendemento aumentou só lixeiramente no 2011, tanto en España como en Galicia, manténdose no 2012.

A motivación emprendedora responde máis a necesidade provocada pola crise, que a detectar unha oportunidade. 
E comparativamente con outros países da UE, España segue sendo un país onde é moi compricado emprender. 

As iniciativas emprendedoras en España nacen:
  • con baixos estándares de calidade. 
  • a persoa promotora é un home de algo máis de 38 anos (percibíndose a disminución de presenza femenina, e por tanto falla de aportación de medidas para fomentar a igualdade)
  • a supervivencia da empresa está moi condicionada polo contorno hostil. 
  • O seu capital é reducido sendo de 18.000€ en 2012 fronte os 30.000€ de 2011. 
Segundo o CIS, o 90% dos e das xóvenes españolas rexeitan a idea de emprender. Fronte a un 70% de mozos e mozas universitarias. Observándose unha clara diferencia en comparativa con outros países como EEUU, na que esta taxa é so do 30%.

Polo que deducimos que esto desemboca nunha perda de emprendedoras e emprendedores que ou ben emigran na búsqueda dun lugar onde sexa máis doado crear un negocio, ou deixan olvidada a idea de negocio polas dificultades que atopan: a complexidade burocrática; costes moi elevados e o clima económico que non favorece; e dificultades atopadas tamén nos e nas emprendedoras dixitais polas barreiras burocráticas (pola falta de regulación en moitas cuestións), falta de inversores/as e maior dificultades para atopar proveedores/as.


Despois do dito, volvémonos a plantexar ¿é o emprendemento unha solución a longo prazo? todo dependerá de como o Estado sexa capaz adaptarse á nosa realidade, investindo os recursos en función  das necesidades reais do mercado laboral, e propiciando a participación dos colectivos máis preparados mediante a formación e/ou experiencia, reproduciendo boas prácticas de países máis experimentados (cando sexa posible, e axustados a nosa realidade socioeconómica).


Pincha aquí para ver o noso

jueves, 9 de octubre de 2014

O PRIMEIRO MODULO DO CEOL

       
O PRIMEIRO MODULO DO CEOL

Como todo neste curso, foi moi intenso; analizamos en profundidade o marco de referencia da orientación laboral, o mercado laboral, a certificación e formación profesional, a política social e de emprego na Unión Europea e, por último, a iniciativa emprendedora como forma de acceso ao mercado laboral.

Son moitos conceptos, moitas reflexións e moitos datos a ter en conta. Fan falta grandes doses de organización e niso nos será de gran utilidade a formación transversal en novas tecnoloxías.


Desde o traspaso á Xunta de Galicia en 1997 das políticas activas de emprego, o panorama da orientación foi  adquirindo paulatinamente maior peso (ou iso quero crer) por moitos factores: as políticas europeas, a globalización e a sociedade do coñecemento, as TICs, a crise económica e os cambios no mercado de traballo, entre outras.

O eido da formación tamén está a cobrar un gran auxe coa idea da aprendizaxe permanente ao longo da vida, e constitúe un campo donde os profesionais da orientación temos moito que facer. É apaixoante e motivadora a posibilidade que ten cada un de facer valer a súa formación regrada, non regrada, formal e informal, así como a experiencia.

A formación profesional regrada e a formación profesional para o emprego converxen nunha mesma idea: a cualificación; integrando as ofertas de formación profesional a través do Catálogo Nacional de Cualificacións Profesionais  -CNCP-.

Traballamos os conceptos de competencia e cualificación. Cualificación como estandarización de competencias, conxunto de competencias profesionais con significación para o emprego; competencia como conxunto de coñecementos e capacidades que permiten o desempeño de actividades profesionais conforme ás esixencias da producción e o emprego.

Actualmente non hai que pensar tanto en títulos ou en profesións senón en habilidades e servizos. As ensinanzas de formación profesional rexistran máis solicitudes e cada vez están mellor valoradas. Temos a formación profesional dual, a distancia, etc. Algo, moito, está cambiando.

A Unión Europea, esa gran descoñecida, tamén nos ofrece moitas oportunidades que temos que mergullar; ademáis de sinalar a folla de ruta nas políticas sociais e laborais.

O SEPE, xunto cos servizos públicos de emprego das CCAA, forman o Sistema Nacional de Emprego desde o  que se promoven, deseñan e desenvolven medidas e accións para o emprego, das que a execución é descentralizada, axustada ás diferentes realidades territoriais.

Os destinatarios do Sistema Nacional de Emprego son as persoas traballadoras, tanto desempregadas como en activo; as persoas emprendedoras que teñan una idea de negocio e as empresas.

Paralelamente, as políticas activas de emprego non só recollen propostas e medidas para mellorar as políticas de acceso ao emprego senón tamén para o mantemento do emprego e a promoción das persoas ocupadas, así como o fomento do espírito empresarial e a economía social.

Hoxe loitamos por atopar emprego pero tamén por conservar o posto de traballo, é necesario reinventarse profesionalmente, adquirir competencias transversais e especializarse.

A Unión Europea ten una competencia complementaria a dos estados membros en materia de emprego co obxectivo de elaborar una estratexia común. Actualmente, a Estratexia Europea 2020 pretende ser un revulsivo á crise e preparar Europa para o futuro baseándose no crecemento intelixente, o crecemento sustentable e o crecemento integrador.

Para poder realizar esta competencia conta con recursos financeiros propios: o FEDER e o FSE.

Todo esto nun mercado laboral dinámico e cambiante cun incremento de presencia da muller, un aumento da producción e disminución de postos de traballo, aparición de novas profesións, competividade, aumento da mecanización, reducción de xornada laboral, necesidade de aprender e adaptarse aos cambios tecnolóxicos en moitas profesións ou oficios, así como a esixencia da implicación das persoas traballadoras no funcionamento da empresa, valorándose cada vez máis a capacidade de organización e a iniciativa.

Atísbase o esforzo que están a facer as administracións para promocionar o emprendemento, apoiando ás persoas emprendedoras como axentes dinamizadores da economía. A simplificación administrativa é un dos eixes principais sobre os que se move a nova regulación, ao tempo que se poñen en marcha servizos de apoio ao emprendedor, mellorando o acceso ao financiamento, incluíndo a educación e a experiencia profesional nos plans de estudos así como facilitando a creación, venda, transformación e refundación de empresas.


En materia de emprendemento, as persoas maiores son consideradas un recurso valioso para a iniciativa empresarial valorándose a súa experiencia. Esto, xunto con que sexan colectivo prioritario, esta vez os maiores de 55 anos, nas políticas activas de emprego, paréceme moi interesante pois eu traballo nunha zona rural nunha das provincias con maior taxa de envellecemento da poboación e atendo a moitos desempregados destas idades que perderon o seu posto de traballo e non teñen cualificación. A maioría considéranse “vellos” para traballar. Esta sensación probablemente llela inculcou o propio sistema. Espero que esta percepción cambie. Como dicía un familiar que sempre apreciei moito, referíndose á idade: “ Como te ves, me vi; como me ves te verás…. y qué pronto se llega!”.

Recorrido y reflexión sobre el Marco Conceptual de la Orientación Laboral


Para comenzar nuestra andadura en el mundo de la Orientación laboral, realizamos un recorrido sobre el marco de referencia de la Orientación laboral, base para poder ahondar en la materia.  

 

La Ley de Empleo avanzó hacia la descentralización de las políticas activas de Empleo, instando a establecer a las CCAA a establecer actuaciones y medidas que ellas mismas debían marcar según sus necesidades y características de su ámbito territorial.  Marcando estrategias con la coherencia suficiente para garantizar el principio de unidad en el acceso a las personas usuarias en todo el territorio español, pero con la flexibilidad necesaria para tener en cuenta las características de cada CCAA.  Garantizando así la “Igualdad de acceso, cohesión social y la complementación entre las unidades del mercado y de la diversidad territorial”.

Desde este nuevo marco de relación basado en un criterio de corresponsabilidad entre los distintos Servicios Públicos de Empleo, se dirige a la consecución de los objetivos de políticas de empleo del Estado y de la Unión Europea, dotando un margen de flexibilidad a cada territorio.  

A nivel Estatal se otorga de esta forma, la competencia sobre legislación laboral , y sobre las bases y planificación general de actividades económicas al Estado. Así mismo al SEPE le corresponde todo lo referente a políticas pasivas de Empleo (prestaciones, subsidios por desempleo…).   

A nivel Autonómico, Galicia, mediante el SPEG, es la encargada de ejecutar las Políticas activas de Empleo (desde 1997). 

Las políticas activas de Empleo  en España fueron  evolucionando desde la Estrategia Europea de Empleo (EEE) en la denominada Estrategia de Lisboa en el año 2000, hasta la Aprobación de la Estrategia Española de Empleo 2012-2014.  

El Programa Nacional de Reformas (PNR), marca en 2005 la plena convergencia en renta per cápita, en empleo y en sociedad de conocimiento con la UE, en 2010.  

Con la llegada de la crisis, las políticas de Empleo dan un cambio cara a paliar los problemas de desempleo existentes, proponiendo medidas para  reducirlas, mediante la ley 35/2010 de 17 de septiembre que tiene como instrumento principal la bonificación a la contratación indefinida, concretando medidas para los colectivos con más dificultades para acceder al empleo, jóvenes con baja cualificación y mayores de 45 años. 
El Decreto Ley 1/2011 de 11 de febrero,  de Medidas Urgentes para la transición al empleo estable y a la recualificación profesional de las personas desempleadas.  

En el Real Decreto Ley 3/2011 de 18 de febrero, de Medidas Urgentes para mejorar las políticas activas de empleo y mejorare la empleabilidad, se hace una reforma profunda de la Ley 56/2003 redefiniendo las políticas activas de empleo, fortaleciendo los servicios públicos de empleo y estableciendo un catálogo de servicios a la ciudadanía y desarrollando un modelo de atención individualizada a través del IPI. 

Mediante el Real Decreto Ley 3/2012 se concede a las ETT a operar como agentes de colocación, intermediando en el mercado laboral. 

La Estrategia Española de Empleo 2012-2014 es el merco de referencia hacia la consecución de medidas orientadas a conseguir la eficacia de las políticas de empleo. 

Fijándose como objetivos aumentar la participación en el mercado de trabajo, reduciendo el desempleo. El artículo 25 de la ley 56/2003 marca los ámbitos de actuación, que se dirigen a la orientación laboral, la formación y recualificación, empleo, fomentar la igualdad hacia el empleo, oportunidad para colectivos con especial dificultades, autoempleo y creación de empresas, promocionar el desarrollo y actividad económica territorial, fomentar la movilidad y proyectos integrados.  

En el Plan Anual de Reformas de España 2014 (PNR 2014) se aboga por profundicar en las reformas y favorecer la recuperación económica y la creación de empleo. 
Como medidas para luchar contra el desempleo y las consecuencias de la crisis, se promueve el contrato a tiempo parcial y la flexibilidad en la gestión del tiempo de trabajo, fomentando el empleo indefinido a través de una reducción en las cotizaciones en la Seguridad Social. 

Además destaca la Estrategia española de Activación para el empleo 2014-2016 que propone la evaluación y orientación de los resultados de las políticas activas de empleo, y el financiamiento de las CCAA de éstas dependerá del grado de cumplimiento de los objetivos.  Así mismo se hace hincapié en mejorar la empleabilidad de los y las jóvenes y cumplir lo previsto por el Plan Nacional de Implantación de la Garantía Juvenil financiado con fondos comunitarios. Así mismo se crea la Estrategia de Emprendimiento y Empleo joven 2013-2016. 

En Políticas activas de Empleo, se crea el Plan Anual  de Empleo 2013, buenas prácticas y modernización de los Servicios Públicos de Empleo, un nuevo modelo de FP para el empleo (reforma educativa, y como novedad la aparición de la formación Dual), colaboración entre el servicio público y privado y un portal único de empleo.  

Se incide en medidas cara al Emprendimiento, aportando medidas fiscales: como reducciones para la creación de empresas, para nuevos/as autónomas y exención para nuevos autónomos y autónomas  de las prestaciones por desempleo cuando sea en forma de pago único, y aplazar el pago del IVA para autónomos/as hasta cobrar facturas.  Medidas en el financiamiento: línea ICO-Empresas y Emprendedores 2014. Medidas para impulsar la internacionalización: que se fundamentan en  mejorar el clima de negocios en el entorno empresarial, diversificar los mercados de destino y exportación española, facilitar el financiamiento de las empresas exportadoras y simplificación administrativa para la internacionalización de empresas. Se crea la “Ventana Global” del ICE. 

 

Tras este primer recorrido, podemos adentrarnos en el Mercado Laboral en España y la llegada de la crisis:  

 

Para ello es preciso usar como marco de referencia  las escuelas que marcan las bases para equilibrar la oferta y la demanda (escuela clásica y keynesano). Mientras la escuela clásica propone que el propio mercado es capaz de volver  al salario de equilibrio y el paro se explica por la rigidez de los sueldos (SMI).  la escuela Keynesiana, lo achaca a la falta de demanda agregada. Proponiendo soluciones a corto plazo, mediante gastos del gobierno, del consumidor/a, gastos públicos, e inversión empresaria. Visión mucho más realista desde mi punto de vista, por mediar por los derechos de las personas trabajadoras, poniendo en la palestra la necesidad de  un salario rígido a la baja. 

En cuanto a los indicadores en el mercado de trabajo,  en el año 2002 se hace una reforma en la acepción de lo que consideramos una persona parada, teniendo que estar 4 semanas antes de hacer la entrevista empleando métodos activos de búsqueda de empleo. Lo cual tiene sentido ya que antes con sólo estar inscrita en la oficina de empleo público bastaba para considerarse parada, y ahora pasa a considerarse inactivas. 

Dada la precaridad de nuestro mercado laboral en la actualidad, es preciso remitirse a las clases de desempleos existentes (paro estructural,  friccional, cíclico, estacional) en función de las causas que los provocan.  

Para ello tenemos hablar de los conceptos de desempleo y tasa de desempleo o paro.  El término desempleo alude a la falta de trabajo. Esta situación se traduce a la imposibilidad de trabajar pese a la voluntad de la persona. Mientras que la tasa de desempleo es un indicador que mide la relación existente entre el número de personas desempleadas y la población activa total.  

En la actualidad en nuestra sociedad vivimos un tipo de paro cíclico o coyuntural, debida a la recesión de la economía que afecta al número de personas paradas.  

Nuestro Gobierno trata de reducir la incidencia de este tipo de desempleo, crea las políticas de empleo que nombramos antes. Aunque, personalmente no creo que estas medidas se ajusten completamente a las necesidades de la población.  

Partiendo de una economía como la nuestra, poco asentada que se sustentaba en los sectores de la construcción y de servicios. Desde finales de la crisis de principios de los años 90, la economía española tuvo una década expansiva de crecimiento sostenido. La entrada en vigor en la UE y posteriormente la instauración del euro,  trayendo consigo el nacimiento de la burbuja inmobiliaria, que infló el precio de las viviendas.  Así mismo contábamos con la llegada masiva de personas inmigrantes, atraídas por la creciente demanda de empleo en el sector de la construcción y algunos servicios básicos como la hostelería y el servicio doméstico. Lo cual provocó el impulso al consumo y a la inversión española. 
El exagerado peso del sector de la construcción en el PIB y la burbuja inmobiliaria que acaba explotando en el año 2007 y 2008, y el fuerte endeudamiento por parte de las familias, empresas, poca relación entre universidad y empresa, y la tendencia a suplir la inversión en capital con bajos costes laborales (inmigración, precaridad laboral…) unido al bajo uso tecnológico. Provocó la entrada en un proceso de crisis. Debido por tanto, a problemas estructurales propios de la economía española y la fuerte influencia externa de la crisis financiera mundial.  

Así mismo,  el sector financiero que se mostraba como uno de los más sólidos del mundo, con una banca globalizada, con la llegada de la crisis se vio la debilidad estructural de muchas entidades financieras y las medianas y pequeñas entidades financieras que tuvieron que ser rescatadas con intervención financiera y pública. Lo cual llevó a una reestructuración del sector bancario y a un endeudamiento público. Augurando un futuro nefasto para miles de personas que en la actualidad están desempleadas.  
ImagenEntre las medidas propuestas para reponerse económicamente, la OIT (oficina internacional de trabajo) hizo una revisión y clasificación internacional del Informe de Ocupaciones del año 2008. (CIU-08). Se realizaron adaptaciones mediante la Clasificación Nacional de Ocupaciones del año 2001 (CNO-2011).  

Como medida para salir de la crisis, es preciso crear una economía sostenible, a través de un nuevo modelo productivo. Que tenga como base la innovación para ser competitiva, y respetuosa con el trabajo que proporcione bienestar  y riqueza, así como una  distribución de la renta más igualitaria. 

Para conseguir este grado de bienestar y riqueza de nuestra economía, es preciso fomentar la actividad emprendedora. Para ello es primordial cambiar el ideario colectivo de la sociedad y revalorizar la figura de las personas emprendedoras (que en nuestra sociedad siguen siendo infravaloradas, mientras se sigue valorando la seguridad de un empleo público, provocando la falta de un tejido sólido empresarial  que genere una economía sostenible). 
    


Se puede tomar como ejemplo a seguir, los países con una sólida estructura económica, lograda gracias a la creación de empresas. Que conciben el emprendimiento como una disciplina metodológica y se lo vislumbró como un valor cultural en esa sociedad. 

Además de las medidas que articula el Estado, para poder fomentar el autoempleo y el emprendimiento como forma de recuperación económica y del mercado laboral, como nombramos anteriormente, y que se especifican en: subvenciones a fondo perdido, pago único, financiamiento y bonificación, bancos mediante microcréditos y créditos para personas emprendedoras, ayudas sectoriales (CCAA), ayudas al desarrollo rural, ayudas a la economía social (cooperativas y sociedades laborales), incentivos regionales, bonificación en la cotización de jóvenes autónomos/as y personas discapacitadas, bonificación para la contratación de personas desempleadas, para la contratación de la primera persona indefinida y con dificultades para insertarse laboralmente, y para iniciativas locales de empleo. 

Se debe instaurar como disciplina metodológica para favorecer el emprendimiento. Incluyéndolo en el sistema educativo desde primaria hasta la universidad (que hasta la actualidad no cuentan con una formación en emprendimiento). Medidas que se están comenzando a implementar en la formación profesional. De la misma manera que se debe orientar hacia el mercado laboral, a los estudiantes universitarios hacia el empleo introduciendo la asignatura de Formación y orientación laboral en su currículo. 
A la par, que se motive a la población a emprender, aportando financiamiento y aumentando las subvenciones y bonificaciones para la creación de empresas (considerándolas aún insuficientes para facilitar el autoempleo).  

Unido al cambio de mentalidad que se tiene sobre el fracaso, dejando de verlo como un lastre personal, para concebirlo como parte del éxito, y proceso necesario para llegar a él. Potenciando de esta manera la autoestima de la población, para que tengan una visión más realista de su entorno, haciéndolos partícipes de sus potencialidades para poder ver las oportunidades, y fomentando su capacidad para afrontar riesgos. A la par que se les dé los conocimientos necesarios para poder  emprender: en competencias y habilidades de gestión empresarial, conocimientos en el sector en el que van a engullirse, y siendo conscientes de la responsabilidad social que tiene la empresa. 

Con el fin de hacer frente a las necesidades de conocimiento de la población, mediante el Real Decreto 34/2008 de 18 de enero, se crean los certificados de profesionalidad  basados en la competitividad, la empleabilidad, la movilidad laboral y el fomento de la cohesión e inserción laboral.  Estos acreditan oficialmente las competencias profesionales que capacitan a una persona para desenvolver una actividad laboral.  
Se pueden obtener por la vía formativa, disgregada en módulos formativos. O mediante la acreditación de competencias profesionales adquiridas a través de la experiencia o de vías no formales de formación.  
En el ámbito Formativo se crea la FP básica como solución para orientar al alumnado que no consigue superar la Educación Básica Obligatoria, y la Formación dual  que permite realizar gran carga lectiva mediante prácticas en empresas.  

Desde mi punto de vista son un gran instrumento para homogeneizar competencias  adquiridas por diferentes vías, y poder certificar experiencias profesionales de una gran parte de la población española que no tuvo la oportunidad de poder formarse en su momento. Y en líneas generas crear un acercamiento del sistema formativo con el sistema laboral, y viceversa.  

Vía que debería de seguir, la Educación Universitaria, que sigue aún poco vinculada a la realidad del mercado laboral. Debiendo aumentar la parte práctica en empresas y con títulos más conocidos por el mercado, así como mayor integración dentro de las necesidades del mercado laboral.  
Violeta Lamazares Carlín.